به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بازار 361، به تازگی آییننامه اجرایی قانون حذف چهار صفر از پول ملی به هیات عالی بانک مرکزی رسیده است، و با ای تصمیم پروژه اصلاح مقیاس پولی کشور وارد فاز اجرایی شده است؛ طرحی که بر اساس قانون مصوب مجلس از آذر ۱۴۰۴ کلید خورده و در صورت اجرای کامل، تا سال ۱۴۰۹ به خداحافظی رسمی با «ریال قدیم» خواهد انجامید. هرچند مقامات پولی تاکید دارند این اقدام صرفا یک تغییر اسمی و محاسباتی است و اثری بر تورم و نقدینگی ندارد، اما پیامدهای آن برای بازار سرمایه، نیازمند بررسی دقیقتر است.
اثرات مستقیم بر بازار سرمایه؛ از شفافیت تا تسهیل تحلیل
بر این اساس باید گفت نخستین اثر حذف صفرها بر بورس، سادهسازی گزارشگری مالی و تحلیل صورتهای مالی خواهد بود. کاهش چهار صفر، ارقام ترازنامهها، سرمایه اسمی شرکتها، سود هر سهم (EPS) و ارزش معاملات را خواناتر میکند و خطاهای محاسباتی را کاهش میدهد. این موضوع بهویژه برای سرمایهگذاران خرد و تحلیلگران تازهوارد اهمیت دارد و میتواند به ارتقای شفافیت و درک بهتر دادههای مالی کمک کند.
از منظر عملیاتی نیز سامانههای معاملاتی، نرمافزارهای کارگزاری و سیستمهای حسابداری شرکتها بهروزرسانی خواهند شد؛ و بر این اساس این بهروزرسانی اگر با استانداردسازی دقیق همراه باشد، میتواند به یکپارچگی بیشتر دادهها در بازار سرمایه منجر شود.
آثار روانی و رفتاری؛ مهمتر از اثرات اسمی
از سوی دیگر اگرچه حذف صفرها تغییری در ارزش ذاتی داراییها ایجاد نمیکند، اما اثر روانی آن بر رفتار سرمایهگذاران قابل توجه است؛ چرا که کوچکتر شدن ارقام قیمتی ممکن است در کوتاهمدت توهم «ارزانتر شدن» سهام را ایجاد کند یا مقایسههای تاریخی را برای برخی فعالان دشوار سازد.
این در شرایطی است که تجربه سایر کشورها نشان میدهد در صورت ضعف اطلاعرسانی، این تغییر مقیاس میتواند نوسانات مقطعی در بازارها ایجاد کند. به همین دلیل، اجرای دقیق «برچسبگذاری دوگانه» در دوره گذار و آموزش فعالان بازار سرمایه، پیشنیاز جلوگیری از رفتارهای هیجانی خواهد بود.
فواید بالقوه برای بازار سرمایه
در خصوص فواید بالقوه حذف صفر از پول ملی برای بازار سرمایه هم باید گفت افزایش کارایی محاسبات و کاهش خطای معاملات، و ارتقای وجهه پول ملی در تعاملات بینالمللی میتواند در مذاکرات تامین مالی خارجی شرکتها اثر مثبت داشته باشد. همچنین کاهش هزینههای چاپ و مدیریت اسکناس که در بلندمدت به انضباط پولی کمک میکند و نیز تسهیل مقایسههای بینالمللی در گزارشهای مالی شرکتهای صادراتمحور از دیگر مزایای قابل عنوان در این زمینه است.
ریسکهای اجرایی و زیرساختی
در مقابل، ریسک اصلی این طرح نه در بعد اقتصادی بلکه در بعد اجرایی و زیرساختی نهفته است؛ چرا که هرگونه اختلال در سامانههای معاملاتی، ناهماهنگی در اعمال تغییرات نرمافزاری، یا خطا در تبدیل قیمتها میتواند به بیاعتمادی سرمایهگذاران منجر شود. همچنین در صورت نبود نظارت کافی، احتمال بروز خطا در گرد کردن قیمتها یا سوءاستفادههای محدود در فرآیند تبدیل وجود دارد.
پیشنیازهای موفقیت طرح
برای آنکه حذف صفرها از پول ملی به تقویت بازار سرمایه بینجامد، چند شرط کلیدی ضروری است؛ نخست ثبات اقتصاد کلان و مهار تورم است؛ چرا که بدون کنترل پایدار تورم، حذف صفرها صرفاً اقدامی موقتی خواهد بود. از سوی دیگر از عواملی چو آمادهسازی کامل زیرساختهای دیجیتال بازار سرمایه پیش از ورود به دوره گذار سهساله، اطلاعرسانی گسترده و آموزش فعالان بازار برای جلوگیری از برداشتهای اشتباه و هماهنگی کامل میان بانک مرکزی، سازمان بورس و نهادهای مالی در اعمال تغییرات سامانهای میتوان به عنوان دیگر پیشنیازهای موفقیت این طرح یاد کرد.
در مجموع باید گفت هر چند حذف چهار صفر از پول ملی، تغییری در ارزش واقعی داراییها و متغیرهای کلان ایجاد نمیکند؛ اما میتواند از منظر شفافیت، سهولت تحلیل و کارایی عملیاتی، اثری مثبت بر بازار سرمایه داشته باشد. با این حال، کارشناسان معقدند موفقیت این طرح وابسته به ثبات اقتصاد کلان، مدیریت دقیق دوره گذار و صیانت از اعتماد عمومی است؛ در غیر این صورت، این اصلاح پولی ممکن است بیش از آنکه فرصتی برای بهبود کارکرد بازار سرمایه باشد، به یک تغییر صرفا اسمی محدود بماند.
منبع: اقتصاد معاصر
انتهای پیام/
